Działalność nierejestrowana to rozwiązanie, które zyskuje coraz większą popularność wśród osób chcących dorobić lub przetestować swój pomysł na biznes bez ponoszenia dużych kosztów. Nie wymaga wpisu do CEIDG, opłacania składek ZUS ani prowadzenia pełnej księgowości. Jak zacząć taką działalność krok po kroku i czego należy się trzymać, by działać legalnie? Odpowiadamy szczegółowo.
Co to jest działalność nierejestrowana?
Działalność nierejestrowana, nazywana również nieewidencjonowaną, to forma drobnej aktywności zarobkowej, którą można prowadzić bez obowiązku rejestracji firmy. Nie oznacza to jednak całkowitego braku obowiązków – aby móc korzystać z tego rozwiązania, trzeba spełnić określone warunki.
Najważniejszym z nich jest limit przychodów. Od 2026 roku nie można przekroczyć 10 813,50 zł przychodu w kwartale, czyli 225% minimalnego wynagrodzenia brutto. Wcześniej obowiązywał limit miesięczny wynoszący 75% płacy minimalnej, ale ustawodawca zmienił zasady na kwartalne, aby ułatwić prowadzenie działalności sezonowej i wyrównać wpływ miesięcznych wahań sprzedaży.
Działalność nierejestrowana to idealny sposób na przetestowanie pomysłu biznesowego bez konieczności rejestracji firmy i ponoszenia kosztów ZUS czy księgowości.
Oprócz limitu finansowego, osoba chcąca podjąć tę formę działalności nie może prowadzić zarejestrowanej działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy. Zawieszenie działalności w tym czasie jest traktowane tak, jakby jej nie prowadzono.
Kto może prowadzić taką działalność?
Działalność nierejestrowaną może prowadzić wyłącznie osoba fizyczna. Dotyczy to również:
- osób niepełnoletnich – za zgodą przedstawiciela ustawowego,
- bezrobotnych – o ile nie zawierają umów cywilnoprawnych,
- urzędników – o ile nie zabraniają tego wewnętrzne regulaminy,
- rolników – pod warunkiem że nie wykonują działalności rolniczej w rozumieniu ustawy,
- cudzoziemców – jeśli przebywają w Polsce legalnie i spełniają warunki prowadzenia działalności gospodarczej.
Czego nie można robić?
Działalność nierejestrowana nie może dotyczyć branż wymagających koncesji, zezwoleń czy wpisów do rejestru działalności regulowanej. Wykluczone są także niektóre zawody regulowane ustawowo.
Przykłady działalności, które nie mogą być prowadzone bez rejestracji:
- sprzedaż alkoholu i papierosów,
- usługi detektywistyczne i ochroniarskie,
- organizacja imprez turystycznych,
- prowadzenie biura rachunkowego,
- pośrednictwo ubezpieczeniowe.
Jak zacząć działalność nierejestrowaną krok po kroku?
Rozpoczęcie działalności nierejestrowanej nie wymaga zgłoszeń do urzędów czy rejestrów. Nie trzeba składać wniosków do CEIDG, GUS, ZUS ani urzędu skarbowego. Formalnie wystarczy po prostu zacząć działać, ale trzeba zadbać o kilka istotnych elementów.
1. Sprawdź, czy spełniasz warunki
Przed rozpoczęciem należy upewnić się, że:
- w ciągu ostatnich 60 miesięcy nie prowadziłeś działalności gospodarczej,
- nie przekroczysz kwartalnego limitu przychodów – 10 813,50 zł w 2026 roku,
- działalność, którą chcesz prowadzić, nie wymaga zezwoleń, koncesji ani wpisów do rejestru,
- nie będziesz pracować w ramach spółki cywilnej.
2. Zacznij sprzedawać lub świadczyć usługi
Prowadząc działalność nierejestrowaną, możesz np. sprzedawać rękodzieło, udzielać korepetycji, świadczyć usługi sprzątania, graficzne, kosmetyczne, krawieckie czy prowadzić szkolenia online. Ważne, by nie przekroczyć dopuszczalnych limitów i przestrzegać przepisów konsumenckich.
3. Prowadź ewidencję sprzedaży
To jedno z nielicznych obowiązków formalnych. Uproszczona ewidencja sprzedaży powinna zawierać:
- datę sprzedaży,
- kwotę przychodu,
- numer porządkowy,
- wartość przychodu narastająco.
Można ją prowadzić w zeszycie, arkuszu kalkulacyjnym lub prostym programie księgowym. Ważne, by była uzupełniana na bieżąco – najpóźniej przed rozpoczęciem sprzedaży następnego dnia.
Jak rozliczać działalność nierejestrowaną?
Rozliczenia z fiskusem również są uproszczone. Nie trzeba płacić zaliczek na podatek dochodowy ani składać miesięcznych deklaracji. Podatek płaci się raz w roku przez PIT-36, w rubryce dedykowanej działalności nierejestrowanej.
Jak obliczyć przychód i koszty?
Za przychód uważa się tylko kwoty faktycznie otrzymane, a nie wystawione faktury. Koszty muszą być udokumentowane – fakturami, paragonami lub rachunkami. Najlepiej, jeśli na dokumencie będą dane właściciela działalności.
Przykładowe koszty, które można odliczyć:
- zakup materiałów do produkcji,
- koszt energii, internetu, oprogramowania,
- narzędzia i sprzęt wykorzystywany w działalności,
- koszty wysyłki towarów.
Kiedy trzeba zarejestrować działalność?
W momencie przekroczenia kwartalnego limitu przychodów, działalność automatycznie staje się działalnością gospodarczą. Masz 7 dni na rejestrację firmy w CEIDG. Jeśli nie zrobisz tego w terminie, grożą kary skarbowe i problemy z uznaniem kosztów.
Czy potrzebna jest kasa fiskalna?
Co do zasady, działalność nierejestrowana nie wymaga posiadania kasy fiskalnej, jeśli roczny obrót z klientami indywidualnymi nie przekracza 20 000 zł. Istnieją jednak wyjątki – niektóre branże muszą ewidencjonować sprzedaż już od pierwszej transakcji.
Obowiązek posiadania kasy fiskalnej dotyczy m.in.:
- usług fryzjerskich, kosmetycznych i kosmetologicznych,
- naprawy pojazdów i motorowerów,
- sprzedaży gazu, sprzętu RTV i AGD,
- usług przewozu osób taksówkami,
- sprzedaży perfum i wód toaletowych.
Jeśli twoja działalność obejmuje te usługi, musisz złożyć wniosek o nadanie NIP i zainstalować kasę fiskalną.
Jak wystawiać faktury i rachunki?
W działalności nierejestrowanej faktura lub rachunek jest wystawiany wyłącznie na żądanie klienta. Nie ma obowiązku ich wystawiania z każdą sprzedażą.
Faktura powinna zawierać:
- numer kolejny,
- datę wystawienia,
- nazwę towaru lub usługi,
- cenę jednostkową i łączną,
- dane sprzedawcy i nabywcy (wystarczy imię i nazwisko),
- ilość sprzedanych towarów lub zakres wykonanych usług.
Rachunek – podobnie – powinien zawierać podstawowe dane, ale nie musi zawierać pozycji VAT ani numeru NIP, o ile nie jesteś czynnym podatnikiem VAT.
Jakie są obowiązki wobec konsumentów?
Mimo że nie jesteś formalnie przedsiębiorcą, w relacjach z klientem jesteś traktowany jako taki. Musisz więc przestrzegać przepisów konsumenckich, w tym:
- udzielania rękojmi i przyjmowania reklamacji,
- uznania prawa do odstąpienia od umowy zawartej na odległość w ciągu 14 dni,
- przestrzegania zasad ochrony danych osobowych (RODO).
Nawet prowadząc działalność bez rejestracji, musisz przestrzegać przepisów dotyczących konsumentów – to obowiązek wynikający z prawa cywilnego.
Czy działalność nierejestrowana zwalnia z VAT?
Osoby prowadzące działalność nierejestrowaną najczęściej korzystają ze zwolnienia podmiotowego z VAT. Zwolnienie przysługuje do kwoty 240 000 zł rocznie. Istnieją jednak wyjątki – niektóre rodzaje działalności wymagają rejestracji do VAT nawet przy pierwszej sprzedaży.
Obowiązek rejestracji do VAT dotyczy m.in.:
- usług prawniczych i doradczych,
- usług jubilerskich,
- sprzedaży części samochodowych i motocykli,
- internetowej sprzedaży elektroniki, kosmetyków i drogiego sprzętu AGD.
Jakie korzyści daje działalność nierejestrowana?
Największe zalety tej formy działalności to:
- brak konieczności rejestracji firmy – oszczędność czasu i formalności,
- brak składek ZUS – żadnych opłat za ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,
- brak zaliczek na podatek dochodowy – rozliczenie tylko raz w roku,
- zwolnienie z VAT – dla większości drobnych usług i towarów,
- uproszczona księgowość – tylko ewidencja sprzedaży,
- możliwość legalnego reklamowania usług i sprzedaży w internecie.
Działalność nierejestrowana to sposób na bezpieczne i tanie wejście w świat przedsiębiorczości. Dzięki niej można zdobyć doświadczenie w prowadzeniu biznesu, sprawdzić zapotrzebowanie na swoje produkty lub usługi i przygotować się do założenia pełnoprawnej firmy – wtedy, gdy przychody zaczną rosnąć.
Co warto zapamietać?:
- Limit przychodów: Od 2026 roku maksymalny przychód w działalności nierejestrowanej wynosi 10 813,50 zł kwartalnie.
- Brak rejestracji: Działalność nierejestrowana nie wymaga wpisu do CEIDG, ZUS ani pełnej księgowości.
- Obowiązki formalne: Należy prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży, zawierającą daty, kwoty i numer porządkowy transakcji.
- Rozliczenia podatkowe: Podatek dochodowy płaci się raz w roku przez PIT-36, bez zaliczek miesięcznych.
- Korzyści: Działalność nierejestrowana oferuje brak składek ZUS, zwolnienie z VAT oraz uproszczoną księgowość.
