Rok 2026 przyniesie istotne zmiany dla przedsiębiorców działających online oraz dla konsumentów korzystających z usług cyfrowych. Wszystko za sprawą dyrektywy UE 2023/2673, która zacznie obowiązywać 19 czerwca 2026 roku. Ten akt prawny, choć przyjęty już w 2023 r., ma dalekosiężne skutki dla rynku cyfrowego – zarówno po stronie firm, jak i klientów. To nie tylko formalna aktualizacja przepisów dotyczących umów zawieranych na odległość, lecz także próba stworzenia nowego standardu cyfrowej przejrzystości, uczciwości i równowagi między interesem sprzedawcy a ochroną konsumenta.
Warto zatem wiedzieć, co dokładnie zmieni się w 2026 roku i jak nowe prawo wpłynie na codzienne funkcjonowanie sklepów internetowych, platform usługowych czy instytucji finansowych oferujących swoje produkty online.
Przejrzystość i prostota jako nowe fundamenty cyfrowego handlu
Jednym z najbardziej widocznych i praktycznych efektów dyrektywy UE 2023/2673 będzie obowiązek zapewnienia prostego, intuicyjnego i dostępnego mechanizmu umożliwiającego konsumentowi odstąpienie od umowy zawartej przez internet. Z perspektywy klienta to duży krok w stronę uczciwej i zrozumiałej relacji z usługodawcą. Z kolei dla przedsiębiorcy to sygnał, że cyfrowa sprzedaż nie może opierać się na dezorientacji czy ukrytych mechanizmach – a właśnie na transparentności.
Nowe prawo wymaga, by każdy przedsiębiorca oferujący swoje produkty lub usługi online udostępnił funkcję rezygnacji z umowy w czytelnym i łatwo dostępnym miejscu. Nie może to być ukryty link, schowany w strukturze strony czy aplikacji – musi to być jednoznacznie oznaczony przycisk, np. „Odstąp od umowy tutaj”, który jest dostępny przez cały okres ustawowego prawa do odstąpienia (14 lub 30 dni, w zależności od rodzaju usługi).
Co więcej, cała procedura musi być krótka, zrozumiała i wolna od przeszkód – bez wymuszania logowania, ponownego podawania danych czy instalowania aplikacji. Sam fakt, że klient kliknie przycisk, nie wystarczy – musi mieć możliwość przesłania formularza rezygnacji, a przedsiębiorca musi niezwłocznie potwierdzić przyjęcie takiego zgłoszenia.
Dla wielu firm będzie to oznaczać konieczność przebudowy interfejsów użytkownika, przemyślenia struktury stron i aplikacji oraz przeorganizowania procesów obsługi klienta. Jednak w dłuższej perspektywie jest to szansa na zbudowanie głębszego zaufania i poprawienie doświadczeń zakupowych.
Koniec manipulacji – dark patterns stają się nielegalne
Dyrektywa UE 2023/2673 wprowadza również bezprecedensowy zakaz stosowania tzw. dark patterns, czyli manipulacyjnych wzorców projektowych stosowanych w interfejsach użytkownika. To techniki, które przez lata były wykorzystywane przez niektóre firmy w celu zwiększenia sprzedaży lub ograniczenia korzystania z prawa do odstąpienia od umowy. Należą do nich m.in. przyciski „ukryte” w nieintuicyjnych miejscach, zniechęcające komunikaty („Jesteś pewien, że chcesz odejść?”), hierarchia wizualna sugerująca jedną konkretną decyzję lub skomplikowane ścieżki rezygnacji.
Od czerwca 2026 roku tego typu praktyki będą nie tylko niemile widziane, ale wręcz nielegalne. Nowe przepisy wymagają, by wszystkie elementy interfejsu służące do rezygnacji z umowy, anulowania subskrypcji czy zmiany decyzji były równo traktowane projektowo – tak samo widoczne, zrozumiałe i łatwo dostępne, jak te, które służą do zawierania umowy lub zakupu.
To wymusza na firmach nie tylko dostosowanie strony technicznej, ale również zmianę podejścia – od ukierunkowanego na maksymalizację zysku za wszelką cenę, ku etycznemu projektowaniu, które bierze pod uwagę dobro użytkownika.
Dla konsumenta to ogromny krok naprzód – od 2026 roku zyska pewność, że nikt nie będzie próbował wpłynąć na jego decyzje podstępem lub dezorientacją. Dla firm to zaś moment redefinicji swojej obecności w sieci – na bardziej partnerską, opartą na świadomym wyborze klienta, a nie na sztucznych utrudnieniach.
Nowy standard informacyjny – więcej obowiązków, więcej odpowiedzialności
Kolejną fundamentalną zmianą wynikającą z dyrektywy UE 2023/2673 są rozszerzone obowiązki informacyjne, które przedsiębiorcy będą musieli spełnić jeszcze przed zawarciem umowy. Przepisy stawiają na pełną przejrzystość warunków umowy, a tym samym eliminację luk informacyjnych, które dotychczas często prowadziły do nieporozumień lub nadużyć.
Przedsiębiorca będzie zobowiązany do przekazania konsumentowi – w sposób jednoznaczny, czytelny i trwały – m.in.:
- tożsamości i danych kontaktowych firmy,
- jasnego opisu oferowanej usługi lub produktu,
- pełnej ceny, wraz z wszystkimi dodatkowymi kosztami (np. opłaty manipulacyjne, prowizje, podatki),
- informacji o przysługującym prawie do odstąpienia od umowy i jego warunkach,
- ostrzeżeń dotyczących ewentualnych ryzyk (np. w przypadku produktów inwestycyjnych).
To nie wszystko. Dyrektywa wprowadza również zasadę, że jeśli komunikacja z klientem odbywa się za pośrednictwem automatycznych narzędzi – takich jak chatboty, formularze online czy algorytmy – konsument musi mieć dostęp do kontaktu z człowiekiem. I to nie tylko „gdy się postara”, ale w sposób łatwo dostępny, bez zbędnych przeszkód. Dotyczy to zarówno etapu przed zawarciem umowy, jak i późniejszego etapu obsługi posprzedażowej.
W praktyce oznacza to koniec automatyzacji bez kontroli i początek nowego etapu w relacji z klientem – gdzie technologia ma wspierać użytkownika, a nie zastępować mu prawo do realnej interakcji i zrozumienia istoty zawieranej umowy.
Artykuł sponsorowany
