Zajęcie konta bankowego przez komornika to temat, który budzi wiele emocji i pytań, zwłaszcza w kontekście kont, które formalnie nie należą do dłużnika. Czy rzeczywiście komornik może zająć takie konto i jakie są prawne ograniczenia w tej kwestii? W artykule przyjrzymy się szczegółowo tej problematyce, opierając się na obowiązujących przepisach i praktykach.
Jakie są zasady zajęcia konta bankowego przez komornika?
Egzekucja komornicza to proces, który ma na celu przymusowe odzyskanie należności od dłużnika na rzecz wierzyciela. W ramach tego procesu komornik może zająć różne składniki majątku dłużnika, w tym konta bankowe. Jednak zajęcie konta bankowego przez komornika wiąże się z pewnymi zasadami i ograniczeniami wynikającymi z przepisów prawa.
Podstawowa zasada mówi, że komornik może prowadzić egzekucję tylko wobec majątku należącego do dłużnika. Oznacza to, że konta bankowe, które są zarejestrowane na inne osoby, są co do zasady chronione przed zajęciem. Wyjątkowa sytuacja może wystąpić, gdy dłużnik używa konta innej osoby do ukrywania swoich dochodów lub gdy posiada pełnomocnictwo do dysponowania środkami na takim koncie. Wówczas komornik może próbować ustalić rzeczywistego właściciela środków na koncie.
System OGNIVO
Komornik, prowadząc postępowanie egzekucyjne, korzysta z systemu OGNIVO, który umożliwia mu szybkie uzyskanie informacji o rachunkach bankowych dłużnika. System ten pozwala na identyfikację kont bankowych związanych z dłużnikiem, co jest kluczowe dla skutecznego prowadzenia egzekucji. Jednakże, system ten nie ujawnia danych osób trzecich, co zabezpiecza ich majątek przed nieuprawnionym zajęciem.
Czy komornik może zająć konto wspólne?
W przypadku kont wspólnych, które są prowadzone dla dłużnika i innej osoby, sytuacja jest nieco bardziej złożona. Zgodnie z przepisami, komornik może zająć część środków odpowiadającą udziałowi dłużnika w koncie wspólnym. Oznacza to, że jeśli dłużnik jest jednym z współwłaścicieli konta, komornik ma prawo zająć jego udział w zgromadzonych środkach.
W praktyce przyjmuje się często, że udziały współwłaścicieli są równe, chyba że umowa rachunku bankowego stanowi inaczej. Jeśli więc nie ma określenia w umowie rachunku, komornik może zająć połowę zgromadzonych środków. Pozostali współwłaściciele, którzy nie są dłużnikami, mają prawo dochodzić swoich praw i mogą wystąpić do sądu o zwolnienie ich udziału spod egzekucji.
Jakie kroki podjąć, gdy komornik niesłusznie zajmie konto?
Zdarza się, że komornik zajmuje konto bankowe niesłusznie, np. gdy nie jest ono własnością dłużnika. W takich przypadkach ważne jest szybkie działanie w celu ochrony swoich praw. Osoba, której konto zostało niesłusznie zajęte, powinna natychmiast podjąć następujące kroki:
- Skontaktować się z bankiem w celu uzyskania informacji o zajęciu i danych komornika.
- Zgłosić się do komornika z wnioskiem o wyjaśnienie sytuacji i przedstawienie dokumentacji potwierdzającej własność konta.
- Złożyć skargę na czynności komornika do sądu rejonowego, powołując się na naruszenie prawa.
- Przedstawić dowody potwierdzające, że środki na koncie nie należą do dłużnika, takie jak umowy, faktury czy potwierdzenia przelewów.
Powództwo o zwolnienie spod egzekucji
Osoby trzecie, których konto zostało niesłusznie zajęte, mogą również wnieść powództwo o zwolnienie spod egzekucji. Jest to formalna droga sądowa, która pozwala na obronę swoich praw i odzyskanie zajętych środków. Powództwo należy wnieść w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa, a w pozwie powinny znaleźć się wszystkie zarzuty, pod rygorem utraty prawa do ich podnoszenia w dalszym postępowaniu.
Czy komornik może zająć konto dziecka?
Konto bankowe dziecka jest szczególnie chronione przed egzekucją komorniczą. Prawo wyraźnie stanowi, że środki zgromadzone na koncie dziecka nie mogą być zajęte na poczet długów rodzica. Nawet jeśli rodzic wpłaca środki na konto dziecka, nie mogą one zostać wykorzystane na spłatę jego zobowiązań.
Jeśli komornik jednak podejmie próbę zajęcia konta dziecka, ważne jest, aby rodzic niezwłocznie przedstawił dowody na to, że środki na koncie należą do dziecka, takie jak potwierdzenia wpływów z tytułu alimentów czy świadczeń rodzinnych. W razie potrzeby można także złożyć wniosek o zwolnienie środków spod egzekucji do sądu.
Jakie są ograniczenia zajęcia konta bankowego?
Przepisy dotyczące egzekucji komorniczej przewidują również pewne ograniczenia, które mają na celu ochronę dłużników przed całkowitą utratą środków do życia. Jednym z takich ograniczeń jest tzw. kwota wolna od zajęcia, która w 2025 roku wynosi 75% minimalnego wynagrodzenia brutto. Oznacza to, że komornik nie może zająć całego salda na koncie – część środków musi pozostać do dyspozycji dłużnika.
Kwota wolna od zajęcia dotyczy regularnych wpływów, takich jak wynagrodzenie za pracę, emerytura czy renta. W przypadku innych środków, np. z tytułu sprzedaży majątku, mogą one zostać zajęte w całości. Bank jest zobowiązany do automatycznego stosowania przepisów dotyczących kwoty wolnej, ale w razie błędów dłużnik powinien skonsultować się z komornikiem lub złożyć stosowny wniosek o jej uwzględnienie.
Co warto zapamietać?:
- Komornik może zająć tylko konta bankowe należące do dłużnika; konta osób trzecich są chronione, chyba że dłużnik ukrywa dochody.
- W przypadku kont wspólnych, komornik może zająć część odpowiadającą udziałowi dłużnika, zazwyczaj przyjmuje się równe udziały.
- W przypadku niesłusznego zajęcia konta, należy natychmiast skontaktować się z bankiem i komornikiem oraz złożyć skargę do sądu.
- Konto dziecka jest chronione przed zajęciem; rodzic powinien przedstawić dowody na to, że środki należą do dziecka.
- Kwota wolna od zajęcia wynosi 75% minimalnego wynagrodzenia brutto, co zabezpiecza dłużnika przed całkowitą utratą środków do życia.
